08-09-05

De goednieuwsshow

De goednieuwsshow

 

Minister Geert Bourgeois is een fijnbesnaard, welopgevoed, minzaam en intellectueel man, die zelfs over een grote dosis stijlvolle humor beschikt. Dat kan niet allemaal van al z’n collega’s gezegd worden. Maar minister Bourgeois heeft te veel bevoegdheden voor een te klein kabinet. Zo is hij ook minister voor Media, niet direct zijn eigen specialiteit, waarvoor hij slechts anderhalve kabinetsmedewerker heeft. Die medewerkers zijn juridisch geschoold maar missen elke mediaervaring. Dat leidt dan wel eens tot wereldvreemde voorstellen en verkeerde beslissingen.

 

Zo wil zijn ministerie dat het logo van bedrijven die VRT-programma’s sponsoren, niet meer op het scherm verschijnt.

 

Dat is vrij kortzichtig. Meestal gaat het over fictiereeksen, waar geen journalistieke objectiviteit aan te pas komt. Als die sponsors niets in de plaats krijgen, waarom zouden ze dan hun geld daaraan nog besteden? Zal de minister de dotatie verhogen om dergelijke producties zonder sponsors mogelijk te maken?

 

Zolang de VRT producties met de kwaliteit van bijv. Stille Waters op het scherm brengt, stoort het mij niet dat de helden een pilsje van Urquell drinken, met een Mercedes rijden, schoenen van Bikkembergs dragen of gaan trainen in een Passage-fitnesscentrum. Dat die logo’s discreet in beeld komen, maakt het verhaal alleen maar herkenbaarder en levensechter.

 

Het stoort mij wel wanneer fictiereeksen misbruikt worden als verborgen verleiders om mij een soort ideologie op te dringen. Ik wil graag kijken naar ondernemer Horvath, om nog maar eens naar Stille Waters te verwijzen, maar ik wil niet belazerd worden met een slechte reeks als Kinderen van Dewindt, die louter een politiek doel dient en daarvoor ook door Fientje Moerman gesponsord wordt.

 

Ik voel me even onwennig als ik een ‘levensecht verhaal’ volg dat zich bij voorbeeld afspeelt op een stressvolle redactie, een adrenalinestuwende politiepost, in een marginale huiskamer of een bordeel, zonder dat ook maar iemand gedurende anderhalf uur een sigaret ter hand neemt.

 

Ik gruwel helemaal als er slechte allochtone acteurs in het verhaal worden geschreven, bij voorkeur in mooie rollen van politie-inspecteur, huisarts of advocaat terwijl de werkelijkheid er helemaal anders uitziet.

 

Bij dit soort voorbeelden zou ik doodgraag schermvullende logo’s zien van de overheidsdienst die deze indoctrinerende volksmisleiding sponsort!

 

Wat zegt minister Bourgeois trouwens over de regionale zenders?

 

Daar worden niet alleen fictiereeksen gesponsord. Gemeentebesturen betalen er om zelfgemaakte nieuwsberichten over hun gemeente uit te zenden als onderdeel van het regionale nieuws. Waar blijft de geloofwaardigheid? Waar blijft de beroepsethiek?

 

Regionale tv-zenders genieten zo al niet het sérieux van de    nieuwsuitzendingen op de nationale zenders. Dat komt enerzijds door een te hoog Echo-gehalte in de journalistieke benadering, anderzijds door de ons-kent-ons mildheid. Maar er is meer aan de hand.

 

De lokale zenders schrikken er niet voor terug om, vooral tijdens het weekend, zogezegde ‘serviceprogramma’s’ uit te zenden die niets meer noch minder zijn dan pure publiciteit. Het gaat dan over tuinmaterialen (van een bepaald tuincentrum), doe-het-zelftips (met bepaalde materialen van een bepaalde fabrikant), sfeerbeelden over hoe goed het wel is te werken als beroepsmilitair (het lijkt wel levenslang spelen op een scoutskamp volgens het filmpje) met op het einde alle informatie om te solliciteren, de voorstelling van een bepaalde horecazaak uit de streek waarvan de bar en de keuken zonder enige kritische zin worden aangeprezen, tot de verwezenlijkingen van een openbaar bestuur zoals gemeente of provincie.

 

De reclameboodschap wordt niet alleen informatief verpakt (zoals met Roger, de handige knutselaar, die de klussen voordoet), maar zelfs als een heus nieuwsitem. Er wordt zelfs een beroep gedaan op presentatoren die er uitzien zoals journalisten of de naam hebben het te zijn. Zo verzorgde Johan Op de Beeck lange tijd de propagandabulletins van de provincie Antwerpen op ATV en RTV.

 

Dergelijke berichten beperken zich trouwens niet tot één zender met decretaal afgebakend zendgebied, maar bestrijken de regio die belangrijk is voor ‘de klant’. Provinciaal nieuws komt zo op alle zenders in die provincie, commercieel nieuws kan zelfs over heel Vlaanderen uitgezonden worden met als enige regionale link het adres van de plaatselijke dealer. TV-Brussel maakt op het weekend gebruik van het VRT-kanaal zodat het op dat ogenblik eigenlijk een nationale zender is met strikt lokaal nieuws.

Waarom dat goed is, blijft me een raadsel. Brussel hoofdstad? Het zal de inwoners van Poelkapelle of van Kinrooi worst wezen dat er in Brussel iemand de Ketjesprijs van het buurtwerk uit Sint-Jans-Molenbeek gewonnen heeft!

 

Bij RTV (Mechelen-Kempen) is momenteel het hek van de dam. Het begon met de stad Willebroek die een aantal uitzendingen bestelde (tegen betaling, dus) van ‘Willebroek-tv’ over het reilen en zeilen in de gemeente. Deze uitzendingen werden door de nieuwslezer van dienst aangekondigd alsof ze gewone nieuwsitems waren. Vermelden we hierbij terzijde dat de burgemeester van Willebroek, Marc De Laet (Sp.a), tevens voorzitter is van de adviesraad van… RTV!

 

Geïnspireerd door het gemakkelijke gewin heeft RTV nu met nog 3 andere gemeenten dergelijke overeenkomst afgesloten. Mechelen, Turnhout en Heist-op-den-Berg bestelden elk 10 afleveringen van 4 minuten, ter waarde van 30.000 euro. Ze benadrukken dat er geen mandatarissen aan het woord zullen komen, maar niettemin zullen hun verwezenlijkingen eenzijdig worden toegelicht, zonder enige journalistieke waakzaamheid of inbreng van de redactie. Bij RTV is trouwens hoofdredacteur Jan Peeters tegelijk directeur, twee moeilijk te verenigen functies.

 

Het feit dat de uitzendingen gepland zijn voor 2006, een jaar met gemeenteraadsverkiezingen, is niet toevallig.

 

Wanneer gemeentebesturen zelf televisie maken over hun gemeente, zeggen ze eigenlijk dat ze de journalisten van die zender onbekwaam vinden en er geen vertrouwen in hebben. Een hoofdredacteur hoeft dat niet te pikken tegenover zijn ploeg.

 

Daarom is het ongezond als die hoofdredacteur tegelijk verantwoordelijk is voor het algemene en dus ook financiële beheer van de zender. Al moeten we toegeven dat RTV wellicht de financieel gezondste is van alle Vlaamse zenders. Maar dat mag niet ten koste gaan van de geloofwaardigheid.

 

Wil een klant een publireportage laten uitzenden, zou zo’n zender bijvoorbeeld de hele tijd de tekst ‘betaalde propaganda’ in beeld kunnen brengen en zeker geen vertrouwde journalisten ter beschikking mogen stellen om het geheel aan elkaar te praten. We stellen ons de vraag in hoever dergelijke aanpak trouwens nog aansluit bij de decretaal bepaalde opdracht van regionale tv-zenders.

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------

 

Meer over dergelijke onderwerpen en media-achtergronden, elke maand in AN AchterhetNieuws, onafhankelijk magazine over media.



10:36 Gepost door Luc van Balberghe | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.